ChatGPT vs Google: Waar Zoeken Klanten?

Samenvatting Google is nog niet verslagen: in Nederland heeft Google in januari 2026 nog circa 93% van het klassieke zoekmachine-marktaandeel (Bing ~2,8%, DuckDuckGo ~1,4%, Yahoo ~0,8%). Nederland is een van de meest Google-afhankelijke markten van Europa. ChatGPT is geen niche meer: OpenAI passeerde in december 2025 de 800 miljoen wekelijks actieve gebruikers en groeide begin 2026 door naar circa 900 miljoen. In Nederland gebruiken 7,2 miljoen mensen (18-65 jaar) AI in het dagelijks leven, waarvan 2,5 miljoen bijna dagelijks. De echte klap zit in de doorklik: bij een Google-resultaat met AI-samenvatting klikte nog maar 8% van de gebruikers door naar een klassiek resultaat, tegenover 15% zonder samenvatting. Op links binnen de AI-samenvatting werd in slechts 1% van de bezoeken geklikt. Zoekgedrag splitst per funnel-fase: top-funnel onderzoek ("wat is X", "hoe werkt Y", "A vs B") verschuift naar ChatGPT en Perplexity, terwijl transactioneel en lokaal zoeken ("loodgieter breda", "boek tandarts") vrijwel volledig bij Google blijft. AI-verwijsverkeer explodeert: tussen januari en mei 2025 groeiden AI-doorverwezen sessies met 527% over 400+ websites. Naar retailsites steeg AI-verkeer 12x tussen juli 2024 en februari 2025. De strategie is tweesporig, geen keuze: klassieke SEO blijft het fundament, GEO (Generative Engine Optimization) is de extra laag om geciteerd te worden in AI-antwoorden. Laat geen van beide vallen. Inhoudsopgave De verkeerde vraag: vervangt ChatGPT Google? Marktaandeel 2026: de harde cijfers De verborgen kostenpost: Google AI Overviews Vijf fundamentele verschillen Zoekgedrag splitst per funnel-fase Hoe urgent is dit per branche? De tweesporenstrategie: SEO plus GEO AI-zichtbaarheid meten en monitoren Vooruitblik: waar gaat dit heen? Veelgestelde vragen De verkeerde vraag: vervangt ChatGPT Google? De vraag "vervangt ChatGPT Google?" wordt al sinds eind 2022 gesteld, en het eerlijke antwoord in 2026 is nog steeds: nee, niet als een-op-een vervanger. Google verwerkt nog altijd het overgrote deel van alle zoekopdrachten in Nederland. Maar dat is de verkeerde vraag. De juiste vraag is hoe het zoekgedrag zich splitst . Mensen kiezen niet langer één zoekmachine voor alles. Ze gebruiken ChatGPT om iets te begrijpen, Perplexity om opties te vergelijken en Google om iets te kopen of een bedrijf om de hoek te vinden. Die splitsing is geen theorie meer. De cijfers laten precies zien waar het verschuift en waar niet. In deze uitgebreide analyse zetten we de harde data op een rij, laten we zien welke funnel-fase naar welk kanaal verschuift, en vertalen we dat naar een concrete strategie die klopt voor jouw type bedrijf. Geen doemverhaal, geen hype, wel duidelijke keuzes. Marktaandeel 2026: de harde cijfers Beginnen we bij het fundament. Als we naar klassiek zoekmachine-marktaandeel kijken, is Google in Nederland nog vrijwel ongenaakbaar. In januari 2026 houdt Google circa 93% van dat verkeer vast. De concurrenten blijven marginaal. Zoekmachine Marktaandeel NL (jan 2026) Google ~93% Bing ~2,8% DuckDuckGo ~1,4% Yahoo ~0,8% Bron: Searchlab.nl op basis van StatCounter Global Stats, januari 2026 . Nederland is een van de meest Google-afhankelijke markten van Europa. Wie hier stopt met lezen, concludeert dat er niets aan de hand is. Dat is een dure vergissing, want dit cijfer meet alleen het klassieke zoekverkeer. Het meet niet de vragen die mensen tegenwoordig helemaal niet meer aan een zoekmachine stellen, maar aan een chatbot. En daar zijn de aantallen enorm. ChatGPT is geen speeltje meer OpenAI passeerde in december 2025 de 800 miljoen wekelijks actieve gebruikers en groeide begin 2026 door naar circa 900 miljoen. Daarmee is het de snelst geadopteerde consumententechnologie ooit. Dat is geen randverschijnsel dat je kunt negeren, dat is een gedragsverandering op wereldschaal. Bron: OpenAI / TechCrunch, februari 2026 . En dichter bij huis is het beeld net zo duidelijk. In Nederland gebruiken 7,2 miljoen mensen tussen 18 en 65 jaar AI in het dagelijks leven, waarvan circa 2,5 miljoen bijna dagelijks. ChatGPT is daarbij veruit de meest gebruikte tool en wordt vooral als informatiebron ingezet. Precies die rol, informatiebron, was decennialang het exclusieve terrein van Google. Bron: Newcom AI Monitor via Emerce, 2026 . De les uit deze twee cijferblokken: het marktaandeel van Google in klassiek zoeken kan hoog blijven terwijl een groeiend deel van het onderzoek dat vroeger op Google begon, nu ergens anders gebeurt. Het marktaandeel daalt niet, het speelveld verandert eronder. De verborgen kostenpost: Google AI Overviews Het interessante is dat de grootste bedreiging voor jouw organische verkeer misschien niet eens van ChatGPT komt, maar van Google zelf. Google beantwoordt steeds meer zoekopdrachten met een AI-samenvatting bovenaan de pagina, de zogeheten AI Overviews. En die samenvattingen halen de doorklik onderuit. Pew Research Center analyseerde het klikgedrag van echte gebruikers. De uitkomst is scherp: bij een zoekopdracht met AI-samenvatting klikte nog maar 8% van de gebruikers door naar een klassiek resultaat, tegenover 15% zonder samenvatting. Dat is bijna een halvering. En op de links binnen de AI-samenvatting werd in slechts 1% van de bezoeken geklikt. De samenvatting beantwoordt de vraag, en de gebruiker klikt nergens meer op. Situatie Doorklik naar klassiek resultaat Zoekopdracht zonder AI-samenvatting 15% Zoekopdracht met AI-samenvatting 8% Klik op link binnen de AI-samenvatting 1% Bron: Pew Research Center, juli 2025 . In maart 2025 leverde 18% van de Google-zoekopdrachten al een AI-samenvatting op. Een tweede, onafhankelijke studie bevestigt de richting. Ahrefs analyseerde 590 miljoen zoekopdrachten en zag de doorklikratio met 34,5% dalen wanneer een AI Overview verscheen. Diezelfde analyse vond dat AI Overviews bij circa 9,5% van de desktop-zoekwoorden opdoken. Twee verschillende bronnen, dezelfde conclusie: waar een AI-samenvatting verschijnt, verdampt een fors deel van je klikken, ook als je ranking gelijk blijft. Bron: Ahrefs via Search Engine Land, 2025 . Dit verklaart een patroon dat we in onze projecten steeds vaker zien: een pagina behoudt zijn positie in de zoekresultaten, maar het verkeer zakt. Dat is geen rankingprobleem, dat is een AI Overview die het antwoord al bovenaan geeft. Wie alleen op posities stuurt, mist dit volledig. Vijf fundamentele verschillen Om te begrijpen waarom het zoekgedrag splitst, moet je snappen dat ChatGPT en Google fundamenteel iets anders doen. Ze zijn geen concurrenten die hetzelfde product beter of slechter leveren, ze lossen verschillende problemen op. Aspect Google ChatGPT / AI-tools Resultaat-format Lijst van 10+ links Eén samengevat antwoord Bron-attributie Klik direct door naar de bron Soms links, vaak alleen tekst Actualiteit Real-time index Training-cutoff, tenzij browsing-modus Interactie Losse, eenmalige queries Multi-turn conversatie met context Betrouwbaarheid Bronnen zichtbaar, jij beoordeelt Risico op verzonnen feiten (hallucinaties) Wat dit in de praktijk betekent Google is superieur wanneer je wilt kiezen. Tien opties, prijzen vergelijken, een lokale aanbieder vinden, een webshop openen en afrekenen. De lijst met links is geen bug, het is precies wat je nodig hebt bij een beslissing of aankoop. ChatGPT is superieur wanneer je iets wilt begrijpen of samengevat wilt hebben. Je stelt een vraag, krijgt een compleet antwoord, en stelt meteen een vervolgvraag zonder opnieuw te beginnen. Voor "leg uit hoe X werkt" of "vat de voors en tegens samen" is dat sneller dan tien tabbladen doorspitten. De keerzijde is dat je de bron niet altijd ziet en dat het model soms feiten verzint. Voor een beslissing waar geld of veiligheid aan hangt, blijft verificatie nodig. Zoekgedrag splitst per funnel-fase Hier komt alles samen. De verschuiving is niet gelijkmatig over alle zoekopdrachten. Ze volgt de funnel. In onze projecten zien we het duidelijkst dat top-funnel onderzoek als eerste naar ChatGPT en Perplexity verschuift, terwijl transactioneel en lokaal zoeken vrijwel volledig bij Google blijft. Top-funnel: oriëntatie en begrip Dit is waar de verschuiving het hardst gaat. Vragen als "wat is GEO", "verschil tussen SEO en SEA" en "hoe werkt linkbuilding" worden steeds vaker eerst aan ChatGPT gesteld voor een samenvatting, en pas daarna aan Google voor verdieping. Precies dit soort informatieve zoekopdrachten is ook het type waar Google zijn AI Overviews op loslaat. Dubbel geraakt dus: deels weg naar de chatbot, deels beantwoord door Google zelf zonder doorklik. Mid-funnel: vergelijken en evalueren Gemengd beeld. Perplexity wint terrein voor "X vs Y"-vergelijkingen omdat het gestructureerde antwoorden geeft met zichtbare bronnen. Google blijft sterk voor productreviews, concrete spec-vergelijkingen en alles waar je meerdere aanbieders naast elkaar wilt leggen. Wie in deze fase geciteerd wil worden door AI-tools, moet zorgen dat de eigen vergelijkingspagina's helder gestructureerd en feitelijk zijn. Bottom-funnel: transactioneel en lokaal Hier blijft Google onbetwist. "Loodgieter breda", "boek tandarts hilversum", "bestel pizza in de buurt" gaan vrijwel nooit via een AI-tool. De Map Pack, lokale SEO en Google Ads (SEA) behouden hier hun volledige waarde. Een chatbot boekt geen afspraak bij de tandarts om de hoek, en dat gaat voorlopig ook niet veranderen. Post-purchase: support en troubleshooting Substantiële verschuiving naar AI. "Hoe los ik foutmelding X op" of "wat doet functie Y in software Z" gaan vaak eerst naar ChatGPT. Voor SaaS- en techbedrijven betekent dit minder support-verkeer naar de eigen kennisbank, maar ook een kans: goede, citeerbare documentatie belandt in de AI-antwoorden en houdt je merk in beeld. Hoe urgent is dit per branche? De grootste denkfout is aannemen dat GEO voor iedereen even urgent is. Dat is niet zo. De urgentie verschilt sterk per branche. Voor een lokale dienstverlener met regionale klanten is het bijzaak, voor B2B-, tech- of expertisebedrijven is het inmiddels essentieel. Type bedrijf Zoekgedrag klanten Urgentie GEO Lokale dienstverlener (zorg, horeca, installateur) Vrijwel volledig Google, lokaal en transactioneel Laag, later oppakken Retail / webshop Google dominant, AI-verkeer groeit snel Middel, in de gaten houden B2B-dienstverlening Veel research vooraf, verschuift naar ChatGPT/Perplexity Hoog Tech / SaaS / expertise Doelgroep gebruikt AI-tools intensief Zeer hoog, nu handelen Indeling op basis van wat we in onze eigen projecten zien over funnel-gedrag per branche. Waarom retail extra oplet Voor webshops is er een specifiek signaal dat je niet mag missen. AI-verkeer naar retailsites steeg 12x tussen juli 2024 en februari 2025, en die AI-bezoekers laten hogere betrokkenheid zien dan gemiddeld zoekverkeer. Ze komen dus niet alleen kijken, ze doen ook iets. Wie in de AI-antwoorden verschijnt bij productonderzoek, trekt kwalitatief verkeer aan. Bron: Adobe Analytics, 2025 . De tweesporenstrategie: SEO plus GEO De conclusie uit alle cijfers hierboven is niet "stap over op AI" en ook niet "negeer AI". Het is: rij op twee sporen tegelijk. Onze aanpak is helder: klassieke SEO blijft het fundament, want Google levert nog het leeuwendeel van het verkeer, en GEO is de extra laag om geciteerd te worden in AI-antwoorden. We adviseren geen van beide te laten vallen. Spoor 1: klassieke SEO als fundament Met 93% klassiek marktaandeel is Google nog steeds waar je gevonden moet worden voor transactionele en lokale zoekopdrachten. Een sterke SEO-strategie blijft daarom de basis: technische gezondheid, relevante content, autoriteit en interne structuur. Dit is geen achterhaalde discipline, dit is nog altijd het grootste kanaal. Spoor 2: GEO om geciteerd te worden GEO (Generative Engine Optimization) is de discipline om in AI-antwoorden genoemd te worden. Het goede nieuws: de bouwstenen overlappen sterk met wat je al voor featured snippets doet. In de praktijk citeren AI-tools content het vaakst als je binnen de eerste 100 woorden een korte, feitelijke definitie geeft, met concrete cijfers en gestructureerde lijsten. Dezelfde structuur die je nodig hebt voor een featured snippet, werkt voor een AI-citatie. Concreet betekent dat: Antwoord bovenaan. Beantwoord de kernvraag in de eerste alinea, kort en feitelijk, voordat je uitweidt. Cijfers en bronnen. AI-modellen citeren liever concrete, controleerbare feiten dan vage beweringen. Structuur. Gebruik koppen, lijsten en tabellen zodat een model de informatie makkelijk kan overnemen. Autoriteit en actualiteit. Houd content up-to-date en toon wie erachter zit. E-E-A-T telt ook voor AI. Waarom nu, en niet later voor de meesten AI-verwijsverkeer is geen belofte voor de toekomst, het is nu al meetbaar. Tussen januari en mei 2025 groeiden AI-doorverwezen sessies met 527% over 400+ websites. ChatGPT is verantwoordelijk voor het grootste deel van dat AI-verkeer, terwijl Perplexity wereldwijd goed is voor circa 15% en in de VS bijna 20%. Wie nu citeerbare content bouwt, pakt zichtbaarheid terwijl de concurrentie nog twijfelt. Bron: SE Ranking AI Traffic Research, 2025 . AI-zichtbaarheid meten en monitoren Je kunt niet sturen wat je niet meet, en AI-zichtbaarheid is lastiger te meten dan een Google-ranking. Er is geen positie 1 in ChatGPT. Toch is het goed te monitoren met een gestructureerde aanpak. Wij monitoren AI-zichtbaarheid met maandelijkse steekproeven van 20 tot 30 prompts die de doelgroep zou stellen, zodat je ziet of en waar je genoemd wordt in ChatGPT, Perplexity en Google AI Overviews. Dat is laagdrempelig en je kunt er vandaag mee beginnen. Zelf doen in vier stappen Stel je promptlijst samen. Bedenk 20 tot 30 vragen die jouw ideale klant echt zou stellen, van "wat is X" tot "beste aanbieder voor Y in regio Z". Vraag het aan de tools. Voer dezelfde prompts in bij ChatGPT, Perplexity en check of Google een AI Overview toont. Noteer of je merk, domein of expertise genoemd wordt. Registreer de nulmeting. Leg vast waar je nu wel en niet verschijnt. Zonder nulmeting weet je later niet of je vooruitgaat. Herhaal maandelijks. Dezelfde prompts, elke maand. Zo zie je beweging en het effect van je GEO-inspanningen. Naast deze steekproef helpt het om Google Search Console maandelijks te bekijken op een specifiek patroon: dalend organisch verkeer terwijl je posities gelijk blijven. Dat is het handtekeningpatroon van AI Overviews die je klikken wegnemen. Wil je hier niet zelf mee stoeien? Vraag dan een gratis SEO- en GEO-scan aan, dan checken wij hoe vaak je wordt geciteerd en waar de winst zit. Vooruitblik: waar gaat dit heen? Voorspellen is riskant in een markt die zo snel beweegt, maar de richting is duidelijk genoeg om op te sturen. Op basis van de cijfers en wat we in onze projecten zien, verwachten we het volgende voor de komende jaren: Google blijft het grootste kanaal, zeker voor transactioneel en lokaal zoeken. Het klassieke marktaandeel zakt hooguit langzaam. AI Overviews worden breder uitgerold en verschijnen bij een groeiend deel van de informatieve zoekopdrachten. De druk op doorklik bij top-funnel content neemt toe. ChatGPT wordt het standaard startpunt voor uitleg-, leer- en onderzoeksvragen. De 900 miljoen wekelijkse gebruikers gaan niet terug in de fles. Perplexity groeit als research-tool, vooral in B2B waar bronvermelding zwaar telt. GEO wordt onderdeel van SEO, geen los specialisme meer. Over een paar jaar is "optimaliseren voor AI-antwoorden" gewoon een vanzelfsprekend deel van het werk. De organisaties die nu al op twee sporen rijden, staan het sterkst. Ze verliezen geen verkeer aan AI Overviews omdat ze geciteerd worden, en ze houden hun Google-fundament omdat ze de basis niet verwaarloosd hebben. Dat is geen gok op de toekomst, dat is verzekeren wat je nu al ziet gebeuren. Veelgestelde vragen Vervangt ChatGPT Google als zoekmachine in 2026? Nee, niet als een-op-een vervanger. Google houdt in Nederland in januari 2026 nog circa 93% van het klassieke zoekmachine-marktaandeel en blijft dominant voor transactioneel en lokaal zoeken. Wel neemt ChatGPT met 800 tot 900 miljoen wekelijkse gebruikers een groeiend deel van het top-funnel onderzoek over: uitleg, samenvattingen en oriëntatievragen. Het zoekgedrag vervangt niet, het splitst per fase. Hoeveel Nederlanders gebruiken AI om iets op te zoeken? Volgens de Newcom AI Monitor gebruiken 7,2 miljoen Nederlanders tussen 18 en 65 jaar AI in het dagelijks leven, waarvan circa 2,5 miljoen bijna dagelijks. ChatGPT is veruit de meest gebruikte tool en wordt vooral als informatiebron ingezet. Dat is dus precies de rol die vroeger bij Google lag. Verlies ik organisch verkeer door Google AI Overviews? Waarschijnlijk wel voor informatieve content. Pew Research vond dat de doorklik bij een zoekopdracht met AI-samenvatting daalt van 15% naar 8%, bijna een halvering. Ahrefs mat over 590 miljoen zoekopdrachten een daling van de doorklikratio met 34,5% wanneer een AI Overview verschijnt. Het typische signaal: je posities blijven gelijk, maar je verkeer zakt. Commerciële en lokale pagina's behouden hun verkeer meestal beter. Wat is het verschil tussen SEO en GEO? SEO (Search Engine Optimization) richt zich op hoog scoren in klassieke zoekresultaten zoals Google, met technische gezondheid, content en autoriteit. GEO (Generative Engine Optimization) richt zich op geciteerd worden in AI-antwoorden van ChatGPT, Perplexity en Google AI Overviews. De bouwstenen overlappen sterk: korte feitelijke antwoorden, concrete cijfers en heldere structuur werken voor beide. Wij adviseren de twee als aanvullende sporen, niet als vervanging van elkaar. Kan ik zelf zien of mijn bedrijf in ChatGPT wordt genoemd? Ja. Stel 20 tot 30 prompts op die jouw doelgroep echt zou stellen, bijvoorbeeld "beste aanbieder voor X in regio Y" of "wat doet een GEO-specialist", en voer ze in bij ChatGPT en Perplexity. Noteer of je naam, domein of expertise genoemd wordt, en herhaal dat maandelijks met dezelfde lijst. Zo zie je of je zichtbaarheid groeit. Wil je een grondiger beeld, vraag dan een gratis SEO- en GEO-scan aan. Moet ik nu al in GEO investeren of kan ik nog wachten? Dat hangt af van je branche. Voor B2B-, tech- en expertisebedrijven is het inmiddels essentieel, omdat hun doelgroep AI-tools intensief gebruikt en AI-verwijsverkeer hard groeit (527% groei tussen januari en mei 2025). Voor een lokale dienstverlener met regionale klanten is het bijzaak, omdat die klanten vrijwel volledig via Google zoeken. Begin in ieder geval met meten, zodat je op cijfers beslist en niet op onderbuikgevoel. Welke zoekmachine gebruiken mijn klanten voor welke fase van hun aankoop? In grote lijnen: top-funnel onderzoek ("wat is X", "hoe werkt Y", "A vs B") verschuift naar ChatGPT en Perplexity. Mid-funnel vergelijken is gemengd, met Perplexity sterk voor "X vs Y" en Google sterk voor reviews en specs. Bottom-funnel, dus transactioneel en lokaal zoeken zoals "loodgieter breda" of "boek tandarts", blijft vrijwel volledig bij Google. Post-purchase support verschuift weer richting AI. Daarom is een tweesporenstrategie logisch: je klant zit niet in één kanaal. Hulp nodig met een tweesporenstrategie voor jouw bedrijf? Bekijk onze aanpak voor SEO en GEO , of vraag een gratis SEO- en GEO-scan aan. We checken hoe vaak je wordt geciteerd in ChatGPT, Perplexity en Google AI Overviews, en waar de grootste winst zit.